Geen gescheld op en rond het veld!

feyenoord-hooligan

‘Say no to racism’. Het klinkt enorm daadkrachtig, maar het valt te betwijfelen in hoeverre deze zin het taalgebruik van supporters en voetballers zal veranderen. Het heeft een flink ‘niet doen, hoor-gehalte’. Er zijn een aantal incidenten te noemen uit de voetballerij waar racisme een rol speelde. Naast de halfslachtige pogingen van voetbalbonden om dit uit te bannen, kwam Liverpool deze week als eerste club met een lijst van woorden die men niet wil horen. Of het een goed idee is of niet, wij hebben een Nederlands evenbeeld opgesteld. Een lijst van verboden woorden.

Op 15 oktober 2011 maakte Luís Suarez zich schuldig aan racisme. Hij riep het woord ‘negro’ naar Patrice Evra, verdediger van Manchester United. De Fransman diende een klacht in, de FA onderzocht de zaak en Suarez kreeg acht wedstrijden schorsing. Maar de Uruguyaan wilde nog wel even zeggen dat hij het niet eens was met de beschuldiging. ‘Negro’ is in Uruguay een heel normaal woord. Als je daar toevallig je buurman tegenkomt, vraag je gewoon: Hey negro, hoe staat het leven?

Zowel Suarez zelf als zijn club Liverpool toonden volgens veel mensen niet genoeg spijt van het hele voorval. De Reds besloten daarop met een aantal anti-racismeorganisaties een lijst op te stellen van woorden die niet meer in het stadion gehoord mogen worden. Voorbeelden van verboden woorden zijn queen, lady-boy, downy, princess en retard. Ook een zin als ‘play like a girl’ of ‘don’t be a woman’ is taboe. Het vreemdste is toch wel dat ‘nigger’ er wel op staat en ‘negro’ niet. Krijgt Suarez toch een beetje gelijk.

Maar stel dat Ajax, Feyenoord en PSV samen met een aantal organisaties, zoals het COC en de Commissie Gelijke Behandeling ook zo’n lijst gaan maken? Wat komt erop te staan en wat niet? In de Nederlandse voetbalstadions wordt flink wat afgescholden. En het voordeel van een Nederlandstalige lijst is dat deze ook in Vlaanderen gebruikt kan worden. Wij proberen in een aantal categorieën een aantal suggesties voor de Verboden Lijst te doen. We zullen de lijst niet zwarte lijst noemen, uit angst voor kritiek.

Geaardheid is natuurlijk meteen al een groot onderwerp. Een scheidsrechter die een handsbal over het hoofd ziet, is al gauw een homo. Dat het niet zien van een overtreding niet een eigenschap is van de gemiddelde homofiel, deert de supporters niet. Ook de Engelse variant ‘gay’ zetten we op de lijst. Synoniemen als ‘nicht’, ‘flikker’, ‘bruinwerker’ en soortgelijke woorden horen er ook bij. Naar voorbeeld van de Engelse lijst nomineren we ook woorden als ‘travestiet’ en ‘wijf’.

Ook geslachtsdelen zijn wat ons betreft uit den boze. Zeker als er meerderen worden gecombineerd. ‘Kut’, ‘klootzak’ en ‘lul’ zijn de meest voor de hand liggende, maar ook ‘kuttekop’, ‘lulhoofd’ en allerlei andere woorden waarbij bepaalde geslachtsdelen als voor- of achtervoegsel worden gebruikt. Wat dat betreft, kan de voetbalsupporter zeer creatief zijn. Dit is ook een reden dat de Verboden Lijst altijd uitgebreid kan worden.

Dan zijn er nog de ‘afkomst-scheldwoorden’. Favoriet bij de scheldende man of vrouw is ‘Turk’, ‘Marokkaan’ of ‘neger’, al dan niet in combinatie met een ziekte of iets dergelijks. Overbodig om te zeggen dat ook deze categorie een plekje krijgt. En daarmee is ook de categorie ziekte genoemd. Of ziektes nog rondwaren in de wereld of niet, ze zijn taboe. Ook hoeft een ziekte niet direct dodelijk te zijn.

Als laatste is er nog een kleine categorie, die van het beroep. Tot nu toe hebben wij daar alleen ‘hoer’ voor en de synoniemen ‘prostituee’, en ‘dame van lichte zeden’. Dit wordt vaak door supporters ingezet om familieleden van de mensen op het veld te beledigen. Met onze Verboden Lijst behoort dat tot het verleden.

De lijst van Liverpool lijkt op papier een goed idee. Maar onze Nederlandstalige evenknie toont mede hoe lastig het is om grenzen in taalgebruik af te bakenen. ‘Eikel’ is een scheldwoord, maar hoeveel mannen spreken hun beste vriend niet met zoiets aan? ‘Kom op, eikel, geef me ‘ns een biertje’. De lijst dreigt de zoveelste goedbedoelde, maar falende poging te zijn om racisme op en om het veld te verbannen.