Mannen wiens voeten wij kussen #5: Alessandro Nesta

Alessandro Nesta gaat stoppen. De legendarische Italiaanse verdediger van – vooral – AC Milan vindt het wel mooi geweest. Wij schrijven nog snel een ode aan de verdediger die dat het allermeeste verdient. Wat Ronaldo en Messi doet in de aanval, deed Nesta achterin.

Normaal gesproken schrijven we in deze rubriek over voetballers die ook nog echt actief voetballen, maar Alessandro Nesta heeft gisteren aangegeven te stoppen. Vanwege een blessure. En normaal gesproken zijn het vooral aanvallers en middenvelders die de spotlights pakken en door ons hier de hemel in geschreven worden. Maar Alessandro Nesta is een man om uitzonderingen voor te maken. Er is zelfs nog een kans dat de Italiaan nog één keer zijn schoenen onder zal binden voor Montreal Impact, dus technisch gezien is hij nog niet gestopt. En dat aanvallers en middenvelders verhaal? Bullshit, Nesta voetbalde sierlijker dan de meeste aanvallers en middenvelders. Alessandro Nesta voetbalde als een keizer tussen boeren, als een leeuw tussen hyena’s, als een zwaan tussen chagrijnige meerkoeten met overgewicht. Alessandro Nesta’s carrière, zijn oeuvre, is het belangrijkste bewijs voor de stelling dat verdedigers óók mooie voetballers kunnen zijn, en dat verdedigen óók een kunst is.

In de eerste ‘Mannen wiens voeten wij kussen’ riep ik nog net niet op om Andrea Pirlo heilig te verklaren. “Alle andere voetballers zijn slechts murenbekladders met een verfroller op een stokkie in vergelijking met deze Michelangelo met zijn kunstige penseel”, schreef ik onder meer. Maar dat was overdreven. Want als Pirlo Michelangelo is, dan is Nesta op zijn minst Rafaël Santi. Minder geroemd, minder bekend, maar minstens net zo talentvol. Pirlo en Nesta speelden lange tijd samen bij AC Milan, waar Pirlo de grote kunstenaar was van het middenveld, en Nesta die van de verdediging. Nesta is de Pirlo van de verdedigers. Milan had een defensie met Nesta, Paolo Maldini, Cafú en Serginho. Oké, de hopeloze Dida stond daarachter in de goal, maar verder was het een laatste linie die kunstiger en stijlvoller was dan alle aanvalslinies waar ze het tegen opnamen. En Nesta was daarin met afstand de stijlvolste.

Het mooie is dat Nesta niet alleen weet hoe hij de fijne lijntjes moet schilderen met zijn penseel, hij kan ook soms genadeloos de verfroller hanteren. ‘De generaal van vandaag, moet de soldaat van morgen kunnen zijn’, luidt het spreekwoord. Nesta leefde daar naar. De beste verdediger van zijn tijd, maar ook niet te beroerd om het zware werk te leveren waardoor bijvoorbeeld een Pirlo lekker in het rond kon abracadabra’en. De trotse aanvoerder van Lazio, maar bij aankomst in Milan niet te beroerd om het ‘knechtje’ te zijn van de natuurlijke Italiaanse zilverruggorilla Maldini. Nesta voelde geen bewijsdrang. Het interesseerde hem geen ene flikker wat de kijkertjes thuis er van vonden, zelf wist hij het wel: ik ben de stijlvolste verdediger op aarde en ik loop sierlijker dan wie dan ook.

Want wat loopt die man sierlijk. Ik kijk liever naar een rennende Alessandro Nesta, dan naar Dirk Kuyt die er vijf scharen uit gooit, of Nigel de Jong die een omhaal in de kruising rost. Nesta rent zoals een balletdanser een pirouette maakt, Nesta rent zoals de zon opkomt boven de zee, Nesta rent zoals engeltjes door de wolken dartelen. Er is nog nooit een mens op aarde geweest die net zo gracieus en elegant over een voetbalveld kon sprinten als Alessandro Nesta. En dan die slidings… Zo mooi. De sliding is in principe één van de lelijkste dingen die je op een voetbalveld kunt zien, maar een enkeling kan er zulke mooie slidings uitgooien dat het meteen één van de mooiste dingen in het voetbal is. Nesta is zo’n enkeling. Nesta is zo’n voetballer die de meest lelijke dingen in het voetbal kan omtoveren tot iets moois. En die dus de kunst van het verdedigen beeldschoon maakt. Nesta is de Pirlo van de verdedigers.

Toch, nu Alessandro Nesta’s carrière voorbij is, zullen velen zeggen dat zijn loopbaan veel mooier had kunnen zijn zonder al die blessures. Op het WK van 2006 bijvoorbeeld, toen Italië won en Fabio Cannavaro werd verkozen tot man van het toernooi, zat Nesta na drie wedstrijden geblesseerd op de bank. Cannavaro, ook een mooie verdediger met veel klasse, had zijn persoonlijke prijs nooit gewonnen als Nesta fit was geweest tot het einde. Dan was Nesta zonder twijfel dé man geweest. En dan had Zinedine Zidane zijn loopbaan niet op zo’n lelijke manier beëindigd.

Nesta heeft ze allemaal beteugeld. Zidane, Ronaldo, Ronaldinho, Adriano toen die nog geen posterboy voor de Burger King was, Messi, Eto’o, Figo, noem ze allemaal maar op. Alle briljante aanvallers en middenvelders van de afgelopen twee decennia hebben het tegen Nesta opgenomen. En waar schoonheid in het voetbal meestal van zulke briljante aanvallers en middenvelders komt, deed het spel van de Italiaan niets onder voor dat van al die wondervoetballers. Daarom is het zo zonde dat zijn carrière niet is bekroond met die prijs in Duitsland in 2006, zullen velen zeggen. Maar ik zeg: nee, dat maakt helemaal niets uit. Nesta is de Pirlo van de verdedigers. En het zou veel te mainstream voor zulke gasten zijn om superpopulair te worden, om prijzen te winnen en over rode lopers te rennen (hoewel Nesta dat wel schitterend zou kunnen). Zo zijn zij niet. Nesta en Pirlo, dat zijn voetballers die hun leven hebben toegewijd aan het omvormen van voetbal tot kunst.

Waar Pirlo dat doet met mooie steekpassjes en een briljant inzicht, doet Nesta eigenlijk iets veel moeilijkers. Hij heeft van beuken, schoppen, sleuren, koppen, slidings maken en mannetjes uitschakelen een kunst weten te maken. En dát is de verdienste van Alessandro Nesta, dát is wat hij ons nalaat als hij zometeen definitief gestopt is. Niet één of ander weinig betekenend prijsje. Over twintig jaar zullen veel meer mensen zich Nesta herinneren, dan Cannavaro. Alessandro Nesta is de mooiste verdediger ooit en zou een  voorbeeld moeten zijn voor alle kleine jongetjes die net op voetbal zijn gegaan en niet willen verdedigen. Want de 37-jarige krachtpatser uit Catenaccio-land heeft tijdens heel zijn loopbaan aangetoond hoe mooi verdedigen kan zijn. En die blessures? Boeiend. Nesta maalt er niet om, hij leerde zijn vrouw Gabriela kennen door een blessure, toen zij hem tijdens het WK van 1998 verzorgde.

Zo heeft Nesta zelfs geblesseerd zijn nog tot een kunst weten te verheffen. Als de Italiaan straks gestopt is, met als laatste wedstrijd een potje voor Montreal Impact – de Italiaanse enclave waar ook Matteo Ferrari, Marco Di Vaio, Andrea Pisanu en Daniele Paponi spelen – zal de wereld hem herinneren als de man die zó veel klasse en finesse in zijn lichaam had, dat hij de lelijkste onderdelen van het voetbal, verdedigen en geblesseerd zijn, op een schitterende manier uitvoerde. Ik hoop dat men hem niet zal herinneren als de man die Zidane, Ronaldo en Ronaldinho afstopte. Ik hoop dat ze Zidane, Ronaldo en Ronaldinho herinneren als de mannen die probeerden Alessandro Nesta voorbij te spelen. De verdediger met het kunstenaarshart.

Foto bovenaan: cfstatic.com.