Waarom Qatar wereldkampioen kan worden in 2022

Een week geleden bereikte Qatar verrassend de halve finale van het WK handbal. Zo ontzettend verrassend was dat ook weer niet, want het team bestond voor een groot deel uit genaturaliseerde spelers uit andere landen. De kans is groot dat de Qatarezen op het WK Voetbal van 2022, dat ze zelf mogen organiseren, ook met een dergelijk vreemdelingenlegioen gaan spelen.

Normaal schrijft Ruben de rubriek Balletje Opgooien, maar soms in het leven moet er een scriptie worden geschreven. Daarom neem ik het stokje voor één keer van hem over, ook al voelt dat een beetje vreemd. Toch is het ook heel toepasselijk, want dit lijkt een beetje op wat het handbalteam van Qatar heeft gedaan. Zij vervingen hun eigen handballers alleen niet omdat die een scriptie moesten schrijven, maar omdat ze er geen hout van konden. En ze vervingen ze met tot Qatarees genationaliseerde Serviërs, Bosniërs, Montenegrijnen en een Cubaan die er allemaal wél wat van konden. Ze haalden de halve finale van het WK.

Kan dit ook in het voetbal, hoor ik je denken. Het antwoord is ja. Gáát het ook gebeuren? Het antwoord is weer ja. The New York Times, Amerikaans en dus een beetje voetbalvreemd en dus vaak wél oog hebbend voor belangrijke voetbalzaken die ons in Europa ontgaan, schreef er al in juli een grote reportage over. De Amerikanen nemen ons mee naar de Aspire Academy in Doha, één van de grootste voetbalopleidingscentra ter wereld.

Ik raad iedereen aan om het artikel van The New York Times te lezen, maar mocht je geen halfuur tijd vrij hebben is hier een korte samenvatting. Qatar begon in 2004 met de Aspire Academy en zette de Duitser Andres Bleicher en Barcelona-scout Josep Colomer, de ontdekker van Lionel Messi, aan het hoofd. Colomer stuurde zijn team met scouts op pad door zeven Afrikaanse landen en scoutte in het eerste jaar alleen al 430.000 talenten, en tot nu toe naar schatting 3,5 miljoen hoopvolle voetballertjes. Onder het mom van kijk-we-helpen-zielige-Afrikaanse-jongetjes-en-geven-ze-de-kans-om-profvoetballer-te-worden begon Qatar met het rekruteren van Afrikaanse talenten, in de hoop ze ooit te kunnen naturaliseren tot Qatarees.

Naast de aanvankelijke landen Marokko, Kameroen, Ghana, Kenia, Nigeria, Senegal en Zuid-Afrika ging Aspire later ook scouten in Guatemala, Costa Rica, Paraguay, Vietnam en Thailand. Ze vinden er zelfs wat pareltjes, zo speelt de 19-jarige Kameroense rechtsbuiten Franck Tchoutou nu in de jeugd van AS Roma. Tot nu toe heeft er nog geen één het daadwerkelijk tot het Qatarese elftal geschopt, maar er spelen al wel wat ‘halve Afrikanen’ in de Qatarese competitie. Lassina Diaby en Mohammed Muntari zijn voorbeelden. Zij oefenen in de vreemde woestijnliga tegen spelers als Lisandro López, Vladimír Weiss, Ashkan Dejagah, Nenê en Tuncay Sanli. De grootste talenten worden echter bij de Belgische club KAS Eupen gestald, die in handen is van de Qatarese koninklijke familie.

KAS Eupen is nu een club vol Afrikanen, twee ‘echte’ Qatarezen en een aantal vreemde Spanjaarden die op voorspraak van Colomer daar terecht gekomen zijn om de jonge talenten te begeleiden. Sterspeler is de voormalig Spaans international Luis García, voorheen actief voor Real Madrid, RCD Mallorca, Espanyol en Real Zaragoza, de coach is Tintín Márquez, een andere Catalaan die vroeger Espanyol en Castellón coachte. Ook lijken de rijke sjeiks hun zoons in roemruchte Europese jeugdopleidingen te stallen. De 19-jarige Husam Kamal speelt in de jeugd van AJ Auxerre, de 17-jarige Abdullah Ali speelt zelfs bij Real Madrid Juvenil B.

Oké, dus over acht jaar heeft Qatar waarschijnlijk een elftal van Afrikanen, Midden- en Zuid-Amerikanen en Aziaten op het WK staan. Misschien winnen zij, gewend aan de verschrikkelijke temperaturen en aangemoedigd door tienduizenden ingehuurde supporters, dat WK wel. Waarschijnlijk niet. Maar stel dat het gebeurt, is het erg? Is het juist niet fijn dat Qatar straks redelijk mee kan doen in tegenstelling tot Zuid-Afrika in 2010 en Brazilië tegen Duitsland (knipoog, knipoog, knipoog)? Misschien wel.

Toch heeft dit alles ook een, behoorlijk duidelijke, schaduwzijde: het is een vorm van competitievervalsing, het is een vorm van mensenhandel, het maakt interlandvoetbal tot iets dat geregeerd kan worden door geld en niet alleen door het talent dat een land produceert en het zorgt ervoor dat die rottige Qatarezen eens te meer hun zin krijgen. Er is alleen helemaal niets aan te doen, want het is nou eenmaal legaal om van nationaliteit te veranderen. Daarom zal Qatar straks met een net zo vreemd team aan het WK meedoen als ze dit jaar bij het handbal doen.

Foto bovenaan: één van de jeugdteams van de Aspire Academy staat klaar voor de aftrap van een oefenwedstrijd. Bron: nytimes.com.