Kan het voetbal zonder de FIFA?

De FIFA is één grote dictatoriale bende, daar hebben we al vaak genoeg over geschreven. Maar wat kunnen we er aan doen? Kunnen we de FIFA niet links laten liggen en naar een alternatief zoeken?

Jesse Lingard pikte de afvallende bal op, net buiten het strafschopgebied, dacht niet te veel na en haalde direct uit. Zijn lage harde schot zoefde langs Simon Mignolet: 3-1. Het publiek was uitzinnig. Manchester United zou deze zege niet meer uit handen geven en Liverpool met gemak verslaan in deze door heel de wereld met interesse gevolgde finale. Maar vooral in dit gigantische stadion keek de voetbalfan ademloos toe. Was het Old Trafford? Anfield? Of zelfs Wembley?

Nee, Jesse Lingard scoorde zijn 3-1 in het Sun Life Stadium in Miami.

Wat? Ja, Miami. Dankzij de 21-jarige aanvallende middenvelder kroonde Louis van Gaals team zich tot winnaar van de Guinness International Champions Cup. Naast Liverpool waren de Mancunians ook Real Madrid, AC Milan, Internazionale, AS Roma, Olympiakos en – belangrijk – Manchester City de baas gebleven in dit grootse voorbereidingstoernooi dat eind juli en begin augustus werd gehouden in dertien steden in de VS en Canada.

Inmiddels is Louis’ blik over het veld minder tevreden dan in het zomerse Miami en heeft Jesse Lingard slechts 23 speelminuten gemaakt in de Premier League, een knieblessure houdt hem aan de kant. En de komst van Ángel di María natuurlijk. Maar wat nog wel als een paal boven water staat is dat de International Champions Cup een doorslaand succes was. De tweede editie (in 2013 won Real Madrid) trok meer kijkers dan de eerste en Real tegen United in Michigan brak met 109.318 man in het stadion het Amerikaanse toeschouwersrecord voor een voetbalwedstrijd.

Belangrijker nog: het hele toernooi werd buiten de FIFA om georganiseerd door Relevent Sports.

De FIFA in het nauw

De FIFA beleeft ondertussen het slechtste jaar in haar bestaan. Het WK was zo’n schandalige geldverspilling dat Sepp Blatter en kornuiten een wapenhandelaar die ook aan een Turkse dictator levert moesten inschakelen om het protesterende Braziliaanse volk in toom te houden en de televisie-regie de Zwitserse FIFA-baas zelf tijdens wedstrijden niet eens in beeld mocht nemen omdat anders het hele stadion zich tegen hem zou keren.

Ook begonnen vlak voor het WK nationale voetbalbonden onder leiding van onze KNVB en de FA te eisen dat Blatter op zou stappen en wilden de sponsors van de FIFA weleens weten wat er nou waar was van alle omkopingsbeschuldigingen rond het WK van 2022 in Qatar. Nu Michael Garcia, door de FIFA aangesteld om deze beschuldigingen te onderzoeken, zijn rapport af heeft willen Blatter en de zijnen dat rapport niet openbaar maken. Ondertussen bouwt een leger moderne slaven onder abominabele omstandigheden aan enorme stadions in de kokende Qatarese woestijn. Over die gezellige Qatari wordt gefluisterd dat ze in het geheim financiële steun bieden aan IS.

Verder klaagt een flinke groep vrouwelijke voetbalsters de FIFA aan wegens seksisme, omdat de wereldvoetbalbond het WK voor vrouwen van 2015 in Canada op kunstgras wil laten spelen. Vervolgens verklaren de wijze mannen uit de Zwitserse Alpen doodleuk dat kunstgras misschien ook wel wat is voor de normale WK’s…

Waar de FIFA nog niet zo lang geleden van de mainstream media doorgaans het voordeel van de twijfel kreeg, keert de publieke opinie zich, vooral in de grote voetballanden, nu faliekant tegen de organisatie. De maat is, in de hele voetbalwereld, vol en de meerderheid is er nu wel van doordrongen dat onze prachtige sport wordt gegijzeld door een op geld en macht beluste groep grijze mannen die zonder met hun ogen te knipperen de hand schudden van Vladimir Putin – als die maar genoeg roebels in zijn andere hand heeft.

Dus, wat nu?

Hoewel de KNVB en FA terecht om het aftreden van Blatter vragen, zal dat de boel er niet veel beter op maken. Want in de schaduw staan genoeg nieuwe Blatters klaar, zoals Sepps concurrent om het presidentsschap bij de aanstaande verkiezingen: Jerome Champagne. De Fransman werpt zich op als glorieuze vernieuwer, maar wie tussen de regels door leest ziet er dezelfde onzinnige FIFA-propaganda in. Het zou allemaal ongetwijfeld een stuk beter worden zonder Sepp, al is het maar omdat we dan eindelijk verlost zijn van zijn blunders, maar de FIFA blijft de FIFA, die aan niemand verantwoording hoeft af te leggen.

Een andere optie, die af en toe al voorzichtig geopperd wordt door vooruitstrevende voetbaljournalisten, is gewoon lekker stoppen met die hele FIFA. Vooral in Engeland zouden ze maar wat graag zien dat de FA lekker zijn eigen weg gaat, een van de FIFA onafhankelijke bond opzet met eigen regels en een meer democratische organisatie. De bal zou gewoon door blijven rollen.

Voorlopig is dit gedurfde idee nog slechts een idee, maar de FIFA jaagt de grote voetbalclubs en voetbalbonden steeds meer op de kast. Het is algemeen bekend dat Blatter zijn stemmen voor het presidentsschap vooral moet gaan ronselen in Afrika en Arabië. Toch zou de FIFA volledig instorten als Engeland, Spanje, Duitsland, Italië en Frankrijk ajuus zouden zeggen. De grote melkkoe van de organisatie, de Champions League, drijft op de aanwezigheid van de grote clubs, vandaar ook dat die in de kwalificatie op dat toernooi zo bevoordeeld worden.

Zonder twee of drie van de grote voetballanden zou de Champions League zijn charme al verliezen en de FIFA een flink probleem hebben. Voorlopig blijft de UEFA daarom zo veel bonusgeld in het toernooi pompen en Financial Fair Play zo zwakjes uitvoeren. Als FC Barcelona echt aangepakt was afgelopen zomer zou dat een nieuwe, concurrerende wereldvoetbalbond alleen maar dichterbij brengen.

Toch is dit nog een utopische gedachte.  De FIFA heeft veel tentakels, met veel zuignappen. Maar langzaam aan begint wel het besef te komen dat ook zonder de FIFA mooie toernooien tot stand kunnen komen. De International Champions Cup is er het beste voorbeeld van, maar er zijn nog talloze andere toernooien in de voorbereiding die prima georganiseerd worden en veel kijkers trekken. Bovendien zouden voetbalbonden die zich losmaken van de FIFA zelf natuurlijk ook zat kennis in huis hebben om mooie, internationale toernooien op te zetten.

Hoe zou die nieuwe bond eruit moeten zien?

Het gevaar bestaat natuurlijk dat je van de regen in de drup terechtkomt en een nieuwe bond net zo corrupt wordt als de oude. Als je een sport waar miljarden in omgaan bestuurt en – net als bij de FIFA – door niemand gecontroleerd wordt, is de verleiding groot om af en toe even een nieuw zwembad in je achtertuin te laten aanleggen op kosten van ‘de zaak’. Een nieuwe wereldvoetbalbond zou dan ook een veel democratischer en transparanter basis moeten krijgen.

Bij de FIFA wordt de president om de vier jaar verkozen door alle nationale voetbalbonden die erbij aangesloten zijn. Een absurd zwak aftreksel van democratie. Alsof in Nederland alleen de burgemeester van elke gemeente mag stemmen voor een nieuw kabinet. Waarom laat je niet van elke professionele voetbalorganisatie de trainersstaf, spelers en het management stemmen? Het liefst ook nog de supporters, bijvoorbeeld door alle seizoenkaarthouders van elke club een stem te geven.

Bovendien moet de structuur aan de top van de organisatie eerlijker in elkaar zitten. Bij de FIFA heb je Blatter aan de top, met een schimmige ‘Executive Committee’ eronder en per continent een president voor de desbetreffende bond (zoals Michel Platini bij de UEFA). Alle vergaderingen, plannen en besluiten komen alleen naar buiten als en wanneer de FIFA dat wil, er is geen enkele transparantie. Sepp Blatters salaris blijft strikt geheim.

Een nieuwe wereldvoetbalbond zou geen alleenheerser moeten hebben, maar meer gevormd moeten worden op basis van nationale democratieën of de Europese Unie. Dus met verschillende ‘ministers’ die ook allemaal verkiesbaar zijn (misschien via een partijensysteem). Ook zou deze organisatie gemakkelijker voor de rechter gedaagd moeten kunnen worden in het geval er iets mis gaat en zouden eventuele schandalen ook echt onafhankelijk onderzocht moeten worden.

Dit klinkt allemaal misschien wat overdreven, maar we hebben het hier over de grootste sport op aarde, die door miljoenen bedreven wordt en waarin tientallen miljarden euro’s omgaan. Zoiets kan niet geregeerd worden door een achterhaalde dictatuur die uitnodigt tot corruptie.

Conclusie

Als de wereldvoetbalbond er een potje van blijft maken in het verbazingwekkend snelle tempo waarin het nu bezig is, is het niet bepaald ondenkbaar dat de grote voetballanden het op een gegeven moment wel gezien hebben. Grote voorbereidingstoernooien als de Guinness International Champions Cup tonen aan dat ook zonder de FIFA er nog steeds gevoetbald kan worden en een volledig schone lei is nodig om eindelijk een democratische, transparante en corruptievrije wereldvoetbalbond waar te kunnen maken.

Alleen Blatter afzetten of de door corruptie toegewezen WK’s in Rusland en Qatar opdoeken is niet genoeg meer. De FIFA zit simpelweg te diep in een stinkende poel van schandalen, mensenrechtenschendingen, gesjoemel met geld, doofpotten en loze beloftes. Het blazoen van de organisatie valt niet meer schoon te poetsen, het is tijd om de FIFA links te laten liggen en helemaal opnieuw te binnen. For the Game. For the World.