De 6 duels waarvoor je moet gaan zitten dit EK

Vanavond begint het EK, traditiegetrouw met een wedstrijd tussen het gastland en één of ander flutteam. Vanaf morgen beginnen de echt boeiende wedstrijden, waarvan we de zes interessantste voor je op een rijtje gezet hebben.

Voetbal is meer dan alleen een sport. Zoals Nelson Mandela ooit zei: “Voetbal heeft de kracht om mensen te inspireren en bij elkaar te brengen.” De meest beroemde voetbalmomenten kennen een verhaal. Het kan een sportief verhaal zijn, zoals de EK-winst van Denemarken in 1992, nadat ze onverwachts toch mee mochten doen aan het toernooi. Het kan een verhaal van een bepaalde speler zijn, zoals Jamie Vardy’s titel met Leicester afgelopen seizoen. Het kan ook een verhaal van politiek en geschiedenis zijn, zoals de winst van Argentinië op Engeland tijdens het WK van 1986, nadat ze in 1982 een oorlog hadden verloren van diezelfde Engelsen. Onze eigen rivaliteit met Duitsland kent ook een lange achtergrond: van de generatie Nederlanders die de Tweede Wereldoorlog had meegemaakt tot de verloren WK-finale van 1974 en de ultieme revanche op het EK van 1988.

Kortom, een wedstrijd die de boeken in gaat moet een verhaal hebben. Nu het EK op het punt van losbarsten staat, is het tijd om bepaalde duels te omcirkelen in je agenda. Misschien zijn de wedstrijden van favorieten Duitsland, Frankrijk en Spanje vanuit voetbaltechnisch oogpunt het meest interessant. Echter, achter onderstaande 6 wedstrijden zit een verhaal waardoor het de moeite waard wordt om de tv aan te zetten.

1. Poule A: Albanië – Zwitserland (za 11 juni) – de gedeelde achtergrond

Albanië tegen Zwitserland op zaterdagmiddag om 3 uur, wellicht niet de wedstrijd waar de meeste mensen eens lekker voor gaan zitten (behalve scouts, statistici en andere voetbalgekken). Toch is dit een duel dat zeer zeker de moeite is om te kijken. Dit komt vooral door de (culturele) achtergrond van een gedeelte van beide selecties. Veel Albanezen vertrokken in de jaren ’60 en ’90 naar Zwitserland en de Albanese gemeenschap is nu een van de grootste ‘minderheidsgroepen’ in het land. Dit heeft natuurlijk ook op het gebied van voetbal tot uitwisseling geleid. In de selectie van Albanië zitten meerdere spelers die in Zwitserland zijn geboren en voor Zwitserse jeugdteams hebben gespeeld. Aan de andere kant kent een gedeelte van de Zwitserse selectie een Albanese afkomst of is daar geboren, waarvan Xherdan Shaqiri wellicht de bekendste is. Dit verhaal komt het meest tot leven als we kijken naar de broers Xhaka, want Taulant (Albanië) en Granit (Zwitserland) zullen elkaar tegenkomen in Lens. Genoeg reden dus voor een interessante pot voetbal.

2. Poule D: Turkije – Kroatië (zo 12 juni) – de ‘heetste’ poulewedstrijd

Hoewel er voor het eerst 24 landen meedoen aan het EK, zijn er weinig wedstrijden in de poulefase tussen Zuid-Europese landen, waarbij emoties een belangrijkere rol spelen dan in menig ander duel. Op het eerste oog hebben Turkije en Kroatië weinig gemeenschappelijk, behalve misschien een lichte afkeer van Servië. Echter, zowel de spelers als supporters van beide teams staan bekend als licht ontvlambaar, wat kan leiden tot een energieke wedstrijd. Heethoofden als Arda Turan en Mario Mandzukic zullen elkaar tegenkomen in Parijs en zullen niet schuwen de duels aan te gaan. Scheidsrechter Jonas Eriksson zal de lastige taak kennen om het duel in goede banen te leiden. Daarnaast kennen de teams een recente voetbalhistorie: Turkije versloeg Kroatië in de kwartfinale van EURO 2008 op penalty’s, na een dramatische ontknoping in de verlenging, terwijl Kroatië zich plaatste voor EURO 2012 door de Turken in de play-offs te verslaan. Kortom, het belooft een ‘heet’ middagje te worden.

3. Poule F: Hongarije – Oostenrijk (di 14 juni) – de voormalige landgenoten

Hoe vaak gebeurt het dat twee landen die ooit één land waren elkaar tegenkomen op een groot toernooi? Oostenrijk-Hongarije was één van Europa’s politieke grootmachten aan het einde van de 19e en begin van de 20e eeuw, maar viel mede door de Eerste Wereldoorlog uiteen. Beide landen hadden tijdens die periode een eigen voetbalteam, dus er is nooit een Oostenrijks-Hongaars elftal geweest. Buiten oefenwedstrijden om hebben de teams elkaar in de 100 jaar na hun splitsing weinig ontmoet en al helemaal niet op grote toernooien. De laatste jaren hebben zowel Oostenrijk als Hongarije zich niet vaak geplaatst voor EK’s en WK’s, maar het toeval is dat ze zich beide voor EURO 2016 plaatsten en ook nog in dezelfde poule terecht kwamen. Misschien is het niet het interessantste affiche vanuit voetbal-tactisch oogpunt, voor (voetbal)historici wordt dit een feest!

4. Poule B: Engeland – Wales (wo 15 juni) – de grote tegen de kleine broer

Wedstrijden tussen Engeland, Schotland, Wales, Noord-Ierland en wellicht ook Ierland zijn op de een of andere manier altijd speciaal. Oude rivaliteiten bestaan tussen de verschillende landen, de atmosfeer in de stadions is geweldig en spelers geven vaak net een extra vijf procent. Echter, deze duels tussen de zogenoemde ‘home nations’ (plus Ierland) komen bijna nooit voor op de grote voetbaltoernooien. Waar Engeland zich vaak wel plaatst, is het voor de andere landen lastiger. In Frankrijk doen zowaar Ierland, Noord-Ierland, Wales én Engeland mee, waardoor het aannemelijker werd dat twee van deze landen elkaar gingen ontmoeten. Het werden dus de laatste twee, die in Lens de degens zullen kruisen. Natuurlijk is dit op voorhand een duel met een verhaal. Wales is geheel omringd door Engeland en is het kleine broertje van de Engelsen. Op het gebied van voetbal is Wales ook sterk afhankelijk van de Engelse competitie, met 21 van de 23 selectiespelers die hun brood bij de grote broer verdienen en de grote clubs Swansea City en Cardiff City die in de Premier League/Championship spelen. Voor de Welshmen dus een mooie gelegenheid om hun eigen kunsten te vertonen. Voor Engeland staat er ook genoeg op het spel, want niemand verliest graag van zijn kleine broertje. En dan hebben we het nog niet eens over de rivaliteit tussen supporters gehad!

5. Poule C: Oekraïne – Polen (di 21 juni) – de gezamenlijke geschiedenis

Waar Duitsland – Polen misschien historisch gezien ook interessant is, kies ik voor Oekraïne – Polen in groep C. De landen die in 2012 het EK samen organiseerden, spelen nu tegen elkaar. Naast het feit dat het buren zijn, hebben ze meer gemeen dan alleen EURO 2012: ze kennen een vrij identieke historie van onderdrukking en waren beide onderdeel van verschillende grote rijken, ze zien beide Rusland in grote mate als ‘de vijand’ (behalve Oost-Oekraïne) en kennen cultureel gezien diezelfde achtergrond. In tegenstelling tot andere buren kennen Polen en Oekraïne weinig rivaliteit, alhoewel ze waarschijnlijk beiden deze wedstrijd als sleutelduel zien voor het bereiken van de tweede plek in poule C, achter favoriet Duitsland. Misschien te vergelijken met een potje FIFA met je beste vriend: je gunt elkaar het beste, maar je wilt toch wel erg graag winnen.

6. Poule E: Zweden – België (wo 22 juni) – de grote verrassing?

Oké, niet iedere wedstrijd op het EK kan een historisch of cultureel verhaal hebben. Iets waar we wel onze klok op gelijk kunnen zetten, is dat er verrassingen zullen komen in het toernooi. Ik zet mijn geld op Zweden – België. Onze zuiderburen nemen een geweldige selectie mee naar Frankrijk, met spelers die op cruciale posities spelen bij de grootste Europese clubs. Ze zijn dan ook door velen betiteld als ‘dark horse’ of zelfs als een van de favorieten. Echter, de Belgische bondscoach staat niet bekend om zijn tactisch vermogen en het is lang geleden dat de Belgen de favorietenrol hadden. Ze spelen in hun laatste duel in de poule tegen Zweden, een degelijk team met één absolute vedette: Zlatan Ibrahimovic. Op wellicht zijn laatste grote eindtoernooi zal Zlatan nog één keer willen vlammen en de Belgische verdediging zal moeite met zowel de spits als de druk om te presteren hebben, waarbij aanvoerder Vincent Kompany zeker gemist zal worden. Ik zeg 2-0 met twee goals van Ibra zelf.