Waarom de val van Platini nog pijnlijker is dan die van Blatter

Een paar maanden terug bekritiseerde Michel Platini zijn vroegere mentor Sepp Blatter nog, hervormingen belovend aan de voetbalwereld. Nu blijkt de Fransman geen haar beter en werd hij maandag door de Zwitser meegesleurd in een voetbalverbanning van acht jaar.

Wie weet staat Frankrijk volgend jaar wel in de EK-finale, in eigen land. Scoort Paultje Pogba de winnende. Is het verscheurde en verdrietige Frankrijk weer even unité en vrolijk. Wat had Michel Platini dat graag meegemaakt. Maar áls het inderdaad gebeurt, is Platini er niet bij. Maandag werden hij en zijn voormalige mentor Sepp Blatter voor acht jaar geschorst van alle voetbalactiviteiten.

Ze waren ooit zulke dikke vrienden, Michel en Sepp. Van 1998 tot 2002 was Platini de adviseur van FIFA-president Blatter, zonder daar ook maar een stuiver voor betaald te krijgen. Dat kwam later wel, verzekerde Sepp. Het kwam inderdaad ook later wel, in 2011 werd 1,83 miljoen euro overgeschreven van de FIFA naar Platini. Alleen dat ‘verzekeren’ van Sepp, dat had zwart op wit moeten staan en dat stond het niet. Daardoor glipten ze dit keer net níet door een maasje van de wet.

Ook het etentje dat Platini in 2010, een paar dagen voor het toewijzen van het WK 2022 aan Qatar, had met de toenmalige Franse premier Nicolas Sarkozy en de toenmalige kroonprins (nu emir) van Qatar, sjeik Al-Thani, was onhandig. Na dit etentje stemde Platini op Qatar, namen de Qatari de Franse topclub PSG over, mocht Sarkozy Airbussen verkopen aan Qatar Air en werd Platini’s zoon Laurent plots aangenomen bij een sportkledingfabrikant waarvan de sjeik eigenaar was. De ‘ethics committee’ van de FIFA kon corruptie uiteindelijk niet bewijzen, maar de betaling in 2011 was genoeg om ook Platini acht jaar te weren.

Platini, de frisse wind in FIFA-land

Frappant is dat de laatste maanden, in aanloop naar de presidentsverkiezing waarin Blatter werd herkozen als FIFA-zonnegod en nadat Blatter vlak daarna plots terugtrad, Platini één van de grootste criticasters van de Zwitser was. In een poging het vege lijf te redden en uiteindelijk zelf het plekje van zijn vroegere baas in te nemen, bleef Platini met de ene hand modder gooien naar Blatter en met de andere hand een mooie toekomst vol hervormingen en verbeteringen voorschilderen aan de rest van de voetbalwereld. ‘Chique’ is een Frans woord, maar het komt niet voor in Platini’s woordenboek.

Dat voorschilderen was trouwens de grote kracht van de man die nog altijd wordt gezien als één van de beste middenvelders ooit: het lukte hem altijd zichzelf te presenteren als een frisse wind die zou zorgen voor vernieuwing. Een oud-voetballer tussen de saaie zakenmannen. Toen hij in 2006 werd verkozen tot UEFA-president had hij het Blatter-achtige fossiel Lennart Johansson verslagen, die al 16 jaar op de Europese troon had gezeten. Platini beloofde dat hij ervoor zou zorgen dat ook de kleinere clubs in Europa weer als meer dan slechts opvulling mee zouden kunnen doen in de Champions League.

Het Financial Fair Play dat hij hiervoor bedacht is tot nu toe matig succesvol, vooral kleinere clubs met rijke eigenaren zijn het slachtoffer. Maar met wat aanpassingen zou het een goed systeem kunnen zijn. Ook nuttig is Platini’s inzet voor de 6+5-regel geweest, die zegt dat minstens zes voetballers in ieder team zelf opgeleid moeten zijn. In verschillende landen zijn zulk soort regels nu aanwezig of op komst. Ook speelde Platini een rol bij het aan banden leggen van het Third Party Ownership en het verscherpen van regels omtrent het transfereren van tieners.

Die nieuwe wind wilde hij na de val van Blatter ook door het hoofdkwartier van de FIFA doen waaien, of tenminste, dat liet hij ons geloven. Blatter zelf had, na alle modder die hij van zijn voormalige vertrouweling zijn kant op zag vliegen, andere plannen. Mede dankzij Blatters medewerking sloot het net zich plotseling ook rond Platini, die zijn hand duidelijk overspeeld had. Uiteindelijk bleek de Franse hervormer precies hetzelfde in elkaar te zitten als alle schimmige bestuurders van de oude stempel.

De val van een voetbalgod

En dat maakt Platini’s val zo tragisch. Hij wás namelijk niet altijd een schimmig op geld belust bestuurdertje, hij was de beste Franse voetballer aller tijden. Blatter had alleen als amateur gevoetbald en zich vervolgens via allerlei kantoorbaantjes op kunnen werken tot de wondere (en totaal corrupte) wereld van het sportbestuur, waar hij een ongeziene macht wist te vergaren. Van een simpele sterveling veranderde hij in een god.

Platini was een god, de Cruijff, Pelé of Maradona van Frankrijk. Een sierlijke middenvelder zoals zelden eerder of later gezien, die zijn land in 1984 het EK liet winnen, die drie keer Europees voetballer van het jaar was en werd verkozen tot de beste Franse voetballer ooit. Een man die met recht een sieraad voor de sport genoemd werd, één van de goden uit de voetbalhistorie. Nu is hij een simpele sterveling, ruw terug op aarde gecrasht en het is nog maar de vraag wat er van hem moet worden.

Zelfs de Fransen zijn hem wel zo’n beetje zat nu, France Football is de laatste maanden bijvoorbeeld ongekend kritisch op hem geweest. Vraag een Fransman voortaan wie de beste voetballer uit zijn land ooit is, en de kans is een stuk groter dat hij “Zinédine Zidane” zal mompelen, elke associatie met de corrupte Platini vermijdend. En ze zullen blij zijn dat volgend jaar tijdens hun EK die zelfgenoegzame kop van Platini nooit door de camera gevangen zal worden, want die kop is niet meer welkom, zelfs niet in ‘zijn eigen’ stadions.

Terwijl Sepp Blatter over acht jaar in een luxe Zwitsers bejaardentehuis met spectaculair uitzicht over de Alpen onder het genot van een Cubaanse sigaar en met zo’n witte pluiskat op schoot nog eens kwaadaardig zal muhaha-en als hij terugdenkt aan alle jaren dat hij dankzij de naïviteit van de voetbalwereld met miljoenen kon smijten, zal Michel Platini zich vertwijfeld afvragen: wat nu? Zijn naam als voetbalbestuurder is voorgoed beschadigd en zijn naam als voetbalcoryfee ook. Waarschijnlijk zal hij het enige doen wat een geruïneerd man kan doen om geld te verdienen: een boek schrijven over hoe hij zijn eigen leven ruïneerde.

Dat een vieze ouwe Zwitser die jarenlang de voetbalwereld leegzoog nu van zijn voetstuk valt is tragisch, op een komische manier. Dat een Franse voetballegende nu ook zo ongenadig hard ten val komt is tragisch, op een tragische manier. Omdat alles deze weken gelinkt moet worden aan Star Wars want dat is grappig: de ooit zo bekwame Jedi Platini heeft zich door Emperor Blatter laten verleiden tot de Dark Side. Maar iedere Star Wars-nerd weet dat The Force uiteindelijk weer in balans moet komen.