‘Normaal wat normaal kan, speciaal wat speciaal moet’

Het G-voetbal, voetbal voor mensen met een beperking, groeit. Aan de G-competitie, die de KNVB in 1986 startte, doen inmiddels ruim tweehonderd verenigingen mee. FC Driebergen is één van hen. Op sportpark ‘de Woerd’ organiseerde de club laatst zijn G-toernooi. Freelance journalist Jurgen van Teeffelen was erbij om verslag te doen.

9.55 uur:Dames en heren voetballers. FC Driebergen heet jullie welkom op het Hans van Vugt toernooi.” Een luid kabaal stijgt op vanaf de hoofdtribune van sportpark ‘de Woerd’. De tien deelnemende teams zitten te wachten op wat komen gaat. Aan de linker kant kleurt het Oranje Wit van TEC uit Tiel, rechts het lichtblauw van WMC uit Heerhugowaard. De spelers van FC Driebergen zitten vooraan, netjes op een rijtje. Lichtblauw-wit gestreept shirt, zwarte broek, Unicef breed op de borst. Dat ze vorig jaar dit toernooi wonnen zijn ze allang vergeten. Ze willen vandaag schitteren, op hun eigen G-toernooi.

Op het veld voor de tribune staat hun begeleider en toernooiorganisator Bert de Goede. Hij legt de regels uit. “Jullie spelen 7 tegen 7 op half veld, maar als jullie 8 tegen 8 willen spelen kan dat ook.”  Een paar voetballers van SDO uit Bussum zetten een wave in die halverwege de tribune eindigt. Verderop zingt het team van WSV uit Wormer: “We willen voetballen.” Een heerlijke voetbalsfeer.

Bert de Goede, vriendelijke ogen achter een bril met getint glas, is oud-dominee van de Maranathakerk in Driebergen. Ook met een zwart trainingsjack aan straalt de vredelievendheid van hem af. Een missionaris is hij nog steeds, niet meer zozeer van de kerk maar wel van het G-voetbal in Driebergen. “Ik kreeg een telefoontje van het bestuur of ik eens wilde meedenken. Verrast was ik wel want ik kom helemaal niet uit de voetbalwereld, ik hockeyde”.

Wél had De Goede onder zijn trouwe kerkgangers een flinke groep licht-verstandelijke gehandicapten. “In 2006 was ik al begonnen om deze mensen bij de kerk te halen. Ik weet precies waar alle ‘begeleid wonen’ huizen staan en wie er wonen.” De Goede zag genoeg potentieel om een G-team op te richten.

10.08 uur: Op veld vier staan acht spelers van FC Driebergen klaar voor hun eerste wedstrijd. MSV ‘19 uit Montfoort is de tegenstander. Rafael, een jongen met kort zwart haar zonder zichtbare handicap, staat achter het doel. Hij draagt een lichtgroen keepersshirt met achterop het nummer 17. Hij keept de volgende wedstrijd.

Rafael is 18 jaar en woont in Huis ter Heide. “Ken je de McDonalds? Daar woon ik vlakbij.” Hij is met de bus naar Driebergen gekomen. “Ik wil wel een scooter, maar het lukt me gewoon niet om dat rijbewijs te halen. Ik moet een zin eerst drie keer lezen om hem te begrijpen, en als ik dan twee zinnen verder ben, ben ik al weer vergeten wat ik gelezen heb.” Die vergeetachtigheid speelde hem ook parten toen hij nog als veldvoetballer in een gewoon team meedeed. “Dan stond ik weer buitenspel omdat ik niet meer wist hoe het werkte.”

Rafael’s blik dwaalt af naar twee jonge vrouwen die langs lopen. Eén draagt zwarte naaldhakken onder een dito legging, de ander heeft zwarte voetbalschoenen en een korte witte sportbroek aan. Er doen ook gemengde teams aan het toernooi mee want het G-voetbal maakt geen onderscheid tussen mannen of vrouwen. “Leuke meid”, merkt Rafael op. Zijn compliment blijkt voor de vrouw met de naaldhakken bestemd.

Het G-team van FC Driebergen heeft zo’n twintig spelers. De jongste is 18 en de oudste 35. Wat ze allemaal hebben? De Goede: “Autisme, ADHD, het hele spectrum. Ik weet het allemaal niet precies, want ik ben geen medicus.” Iedereen met een beperking die zich wil aansluiten bij zijn team gaat eerst een maand op proef. “Een soort ballotage”, zegt de Goede lachend. “De stabiliteit van de groep vind ik belangrijk. Als iemand die te veel verstoort omdat hij te veel aandacht opeist of de anderen niet accepteert, doen we het niet.”

10.12 uur: Het verlossende “Heren scheidsrechters, u mag beginnen”  schalt uit de speakers over de velden. De eerste wedstrijden gaan van start. Al snel in het oog springen de onderlinge verschillen in beleving en voetbalkwaliteit tussen de spelers.  Waar de één stilletjes voorin de bal staat af te wachten zonder van zijn plek af te komen, rent een ander druk gebarend en roepend dat hij de bal wil hebben over het veld, terwijl een derde daadwerkelijk vaak de bal heeft en feilloos zijn tegenstanders uitkapt en passeert.

Opvallende speler aan Driebergse zijde is Rik. Hij is atletisch en motorisch dik in orde, zo eentje waarvan je je afvraagt of hij hier wel tussen hoort. Rik heeft een snoeihard linkerschot en menig been van de tegenstander moet het ontgelden. Nadat hij één keer de paal heeft geraakt en drie keer de bal in de bosjes achter het doel van MSV heeft geschoten, is het dan eindelijk raak. 1-0 voor FC Driebergen. Luid gejuich stijgt op vanachter het FC Driebergen doel waar de wisselspelers staan. Zij en de coaches krijgen allemaal een high five van Rik.

Leren van elkaar en elkaars beperkingen accepteren, daarin schuilt de kracht van het G-voetbal voor de Goede. “Ze willen allemaal winnen maar ik vind het belangrijk dat iedereen meedoet en voldoende speeltijd krijgt, wat de stand ook is.” De Goede heeft met het team afgesproken dat ze nooit met dubbele cijfers verschil willen winnen. “Toen we een keer met 9-0 voor stonden zijn er een paar van onze betere spelers bij de tegenstander gaan meespelen.”

10.27 uur: FC Driebergen leidt met 2-0. Cheston, de keeper met rugnummer 1, heeft nog weinig te doen gehad maar steeds vaker begint MSV de weg naar zijn doel te bewandelen. Een eerste vijandig schot glipt nog nipt voorlangs maar bij de volgende doelpoging moet hij als aan de grond genageld toekijken hoe de bal het net achter hem toucheert. 2-1. Rafael weet wel hoe het komt: “Cheston heeft langzame reflexen.” Maar hij relativeert het ook direct. “En ik geef snel op. Zo heeft iedereen wat in dit team.”

Langzaam tikken de laatste seconden van de wedstrijd weg. Wisselspelers achter Chester’s doel voorzien de wedstrijd van commentaar. Bij een goede pass: “Dit was de beste pass die je in het G-voetbal kan krijgen”, bij een slechte pass: “Ik heb een beperking maar dit is wel heel erg.”

10.33 uur: “Heren scheidsrechters, het is tijd. U kunt affluiten.”  Scheidsrechter Paul Kooiman voegt direct de daad bij het woord. FC Driebergen heeft zijn eerste overwinning op zak en dat mag het hele park horen. De tegenstanders krijgen een high five en een stevige schouderklop, Kooiman krijgt een hand.

Kooiman vindt een G-wedstrijd gemakkelijker te leiden dan een gewone wedstrijd. “G-voetballers hebben duidelijk respect voor de scheidsrechter. Op een discutabele beslissing bij het gewone voetbal wordt altijd gemekkerd, dat doen ze hier niet.” De scheidsrechter hoeft bij een G-voetbalwedstrijd niet te letten op buitenspel en terugspeelballen. Slidings zijn uit den boze en er mag doorlopend gewisseld te worden.

11.27 uur: De euforie van de winst van de eerste wedstrijd is verdwenen bij FC Driebergen. In de derde poulewedstrijd staan ze alweer met 3-1 achter, tegen WSV.

Rik windt zich hoorbaar op achter het doel. “Godverdomme, ga er nou op af!…. Speel nou eens in de voeten!…. Eerder afspelen!… Zet gewoon druk!” Op de grond naast hem staan vier paar voetbalschoenen. Witte Puma’s van het type Powercat, oranje Nike Mercurials, en twee paar Adidasjes: Predator Absolado rood met zwart en Predator Instinct oranje met zwart. Rik heeft ze allemaal meegenomen. Hij trekt de Puma’s aan en mag het veld in.

Rik eist meteen de bal op en passeert één, twee tegenstanders. Net als hij wil aanleggen voor een schot, tikt nummer drie de bal voor zijn voeten weg. Dit bevalt Rik slecht. Hij geeft de tegenstander een duwtje waardoor die prompt op de grond valt. De scheidsrechter fluit voor de overtreding.

Even later fluit de scheidsrechter weer, nu voor het einde van de wedstrijd. Rik slaat drie keer hard met zijn rechterhand tegen zijn voorhoofd en rent kwaad het veld af. Hij trekt zijn Puma’s uit en gaat zitten. “Dit is gewoon niks!” Wanneer een speler van WSV hem een schouderklopje geeft, moet Rik er niets van hebben. “Niet aan me komen! Iedereen moet van me afblijven.”

Rik’s moeder kijkt vanaf een afstandje toe. Rik is haar adoptiezoon. Zijn bruingekleurde gezicht en gitzwarte haar heeft Rik meegenomen uit zijn geboorteland Brazilië. “De indiaan”, zegt zijn moeder, “vroeger waren kinderen wel eens bang van hem.” Ze legt uit wat Rik’s beperking is: “Zijn hersenhelften communiceren niet goed met elkaar, daarom heeft de emotie zo vaak de overhand bij hem. Ook kan hij hierdoor niet lezen of schrijven.”

Rik’s schoenenfetisj? Zijn moeder moet lachen. “Op de middelbare school kleedde hij zich regelmatig een paar keer om op een dag. Na zijn eindexamen hebben de leraren een modeshow voor hem gedaan.” Rik is 30 jaar en werkt in de keuken van een eetcafé. “Met allemaal normale mensen”, zegt zijn moeder. “En ook de mensen met wie hij uit gaat zijn geen verstandelijk gehandicapten.”

11.50 uur: De laatste poulewedstrijd zit er op. Nul-nul. De FC Driebergen spelers sjokken het veld af. Het is lunchtijd. Honderdvijftig tasjes staan in de kantine klaar. Inhoud: een broodje kaas, een broodje ham, een pakje sinaasappelsap en een mandarijntje. De schalen met kroketten worden met gejuich ontvangen.

13.18 uur: De kroketten hebben FC Driebergen goed gedaan. Desto uit Utrecht wordt eenvoudig opgerold. Rik, dit keer op Adidas, weet het doel van de tegenstander twee keer te vinden. De wisselspelers zingen: “We worden kampioen, we worden kampioen.” “Kan dat nog?”, vraagt Rafael zich hardop af.

14.12 uur: “De zevende prijs gaat naar het team dat vandaag thuis speelde…..FC Driebergen.” Alsof ze zojuist de Champions League finale gewonnen juichen Rik, Rafael en de anderen van het team. Na afloop van de prijsuitreiking constateert Rik tevreden: “Zevende, dat is beter dan de achtste plek.”

Foto bovenaan: fcdriebergen.nl