De 6 voetbalmodegrillen van najaar 2014

Net als kleding of muziek is ook de voetbalsport gevoelig voor modegrillen. Niet alleen op het gebied van schoenen of kapsels, ook wat tactiek betreft. Zo is het ‘type Makélélé’ hopeloos uit de mode, en het ‘type Kroos’ juist helemaal in. Wij geven je de zes grootste modegrillen van dit najaar.

Wij van Buitenkant Voet zijn allemaal ergens in de twintig, en we voelen ons nu al oud. In onze jeugd was de voetbalsport nog overzichtelijk. Backs verdedigden nog (behalve Roberto Carlos en Cafú dan), ieder team speelde nog gewoon met een nummer 10 die het spel verdeelde en een nummer 6 die diens rommel achter hem opruimde. Nu is er niets meer van die eenvoudige tactieken over. Coaches als Pep Guardiola, Jürgen Klopp en Diego Simeone hebben de voetbalwereld op haar kop gezet met vleugelspelers achter de spitsen, aanvallende middenvelders als controleurs en centrale middenvelders op de vleugels. Snap jij het nog? Waarschijnlijk niet. Daarom zetten wij de zes modegrillen van dit najaar op een rijtje.

Geen controleurs meer

De controlerende middenvelder zoals die tien jaar geleden helemaal hot was onder de noemer ‘type Makélélé’ kon eigenlijk niet echt voetballen, maar was wel geweldig in wat het trainersjargon clichématig ‘gaten dichtlopen’ noemt. Daar kom je nu niet meer mee weg. De controleur moet kunnen voetballen, daarom zijn mannen als Andrea Pirlo, Philipp Lahm (nota bene een rechtsback van oorsprong) en zelfs aanvallende middenvelders als Luka Modric en Toni Kroos tegenwoordig controleurs. De verdedigende middenvelders zakken dan weer een linie terug (Javier Mascherano) of komen zonder club te zitten (Alou en Mahamadou Diarra).

Vleugelspelers op 10

Nu nummers 10 langzaam maar zeker achteruitzakken naar een centrale positie op het middenveld, spelen veel teams tegenwoordig zonder nummer 10 of met een zonderlinge nummer 10 als Lex Immers, die in niets lijkt op de Kaká’s en Zidane’s van weleer. Al missen sommige coaches het hebben van een nummer 10 toch wel een beetje, maar ja, hun nummer 10 staat al als controleur opgesteld. Dus knallen alle hippe trainers nu vleugelspelers op die positie. Arda Turan bij Atlético Madrid, James Rodríguez bij Colombia, Ángel di Maria of Juan Mata bij Manchester United, Alexis Sánchez bij Arsenal en Raheem Sterling bij Engeland. Lekker dribbelen door het midden, het lijkt de Playstation wel.

Vreemde snuiters op de vleugels

Terwijl nummers 10 naar nummer 6 gaan en vleugelspeler naar nummer 10, vullen de vreemdste spelers de vleugelposities in. Atlético Madrid speelt met twee kleerkasten die eigenlijk centrale middenvelders zijn, Koke en Raúl García, die ook nog eens vaak gevaarlijk voor het doel opduiken om te koppen. Paris Saint-Germain heeft één van de beste spitsen ter wereld, Edinson Cavani, linksbuiten staan. Ook worden sommige aanvallende middenvelders naar de vleugels verdreven, van Mesut Özil bij Arsenal en Isco bij Real Madrid, tot Ajax’ Lasse Schöne.

Backs als vleugelspelers

De vleugelposities worden steeds onbelangrijker doordat backs meer en meer naar voren komen. In onze jeugd was Roberto Carlos extreem aanvallend, maar hij was nogal behoudend in vergelijking met Marcelo. De aanvallende back is overal en kan doorgaans niet echt verdedigen, maar dat maakt niet uit. Van Miquel Nelom tot Gaël Clichy, ze hebben een betere voorzet dan sliding in de benen. Natuurlijk is dit niet nieuw, maar al jaren aan de gang. Het is alleen pas van de laatste jaren dat de backs een zo groot gedeelte van het veld bestrijken dat vleugelspelers niet echt meer nodig zijn. En je zelfs Dirk Kuyt als back kunt opstellen.

Lees meer over Dirk Kuyt als vleugelverdediger: De wankelende positie van posities

Een nieuw soort spits

Pep Guardiola deed bij FC Barcelona het ondenkbare: voetballen zonder spits. Met Cesc Fàbregas als ‘spits’ kreeg Lionel Messi alle ruimte om zo veel mogelijk goals te maken. Inmiddels is Pep bij Bayern toch maar met superspits Robert Lewandowski gaan spelen, maar de spitspositie zal nooit meer hetzelfde zijn. De meeste elftallen spelen tegenwoordig namelijk met een Lewandowski-achtige spits: groot, sterk, hard werkend, maar ook technisch vaardig. Diego Costa, Mario Mandzukic, Fernando Llorente, Zlatan Ibrahimovic en Jackson Martinez zijn de mannen van het moment en door deze ontwikkeling is Graziano Pellè ook plotseling een doorslaand succes. Ze worden niet langer als breekijzers gebruikt, maar zijn volledig in de mode anno 2014.

Voetballende verdedigers

Terwijl spitsen steeds groter en sterker worden en middenvelders technisch steeds vaardiger, moeten ook centrale verdedigers zich aanpassen. Ze moeten mee kunnen in een snel positiespel, maar tegelijkertijd fysiek hun mannetje staan. Toen wij vroeger Jaap Stam en Frank de Boer hadden bij Oranje was dat een mooie bonus, nu is het een vereiste. Real doet het met Sergio Ramos, Barça met Gerard Piqué, terwijl PSG’s Thiago Silva en Dortmunds Mats Hummels ook goede voorbeelden zijn. Een nieuwe generatie modieuze verdedigers staat ondertussen op, denk aan Marquinhos, Aymeric Laporte, Raphaël Varane of Sven van Beek en Joël Veltman hier in Nederland.

Foto bovenaan: Zlatan Ibrahimovic en Thiago Silva, de moderne en modieuze spits en centrale verdediger. Bron: ladmedia.fr.