Zoektocht van een leek naar de esthetiek van het doelpunt.

Kool

Ik denk dat het aan mij ligt. Eigenlijk weet ik wel zeker dat het aan mij ligt. Maar ik kijk dan ook nooit voetbal, ik weet er de ballen (haha) van, ik heb me er verder niet in verdiept, ik ben een leek op dat gebied. Het blijft echter aan me knagen, die ene zin. “Dat was een mooie goal,” en andere varianten. Ik snap die zin niet, wanneer is iets een mooie goal en bestaan er ook lelijke goals? Nu zie ik sport als een vorm van kunst, een beschouwing die over het algemeen vast bestempeld zal worden als ‘links’. Maar net als in kunst wil ik in voetbal een soort esthetiek zien. Waar in kunst de compositie een belangrijke rol speelt, is de opstelling in een team weer essentieel voor voetbal. Maar voetbal is meer dan gewoon beeldend tweedimensionaal: het is expressieve dans met een doel, een aaneenschakeling van bewegingen die je als een groep balletdansers maakt, het Zwanenmeer op gras met een connectie tussen de spelers die voor overwinning (en ja, ook plezier) zou moeten zorgen. Vanuit dit oogpunt zou de ene danser mooier moeten kunnen scoren dan anderen, maar hoe beoordeel je dat?

Na de zoveelste reclame voor een DVD met de allermooiste doelpunten uit de geschiedenis, besloot ik op onderzoek uit te gaan. Van het ‘mooi doelpunt’ googelen werd ik niet bijzonder veel wijzer, ze hadden maar één overeenkomst: alle doelpunten waren raak. Precies wat mijn eerste gedachte was: een doelpunt is mooi als het lukt, als hij er niet in zit, is het lelijk. Je zou zeggen, einde van het onderzoek, maar toch ging ik voor de lol ook maar even ‘lelijk doelpunt’ googelen. Ik kreeg filmpjes van fictieve wedstrijden die op een computerscherm gespeeld waren op een zondagmiddag en gefilmd waren met een telefoon. Ook alle filmpjes hadden een onderschrift over wat er gebeurde in het filmpje alsof het echt gebeurd was. Bij één van de drie bestaande filmpjes schoot het spelertje een bal in het doel zonder dat er een keeper aanwezig was. Dit vond ik inderdaad minder mooi dan wanneer een speler die jarenlang getraind had, een goal scoorde na eerst een salto gedaan te hebben met één gestrekt been. Toch was het mysterie niet opgelost. Het was tijd om raad te zoeken bij een echte kenner.

Of nou ja, of hij een echte kenner is laat ik aan jullie over, ik zeg er alleen bij dat hij fan is van Ajax. “Wanneer is een goal nou mooi?” Hij begon te lachen. “Ja, je hebt gewoon mooie en lelijke.” Ik zei dat ik dat niet snap. Als hij erin zit, is hij toch geslaagd en dus mooi? “Nee, het is net als met vrouwen. Ze hebben allemaal een gezicht, maar je hebt mooie en lelijke.” Die vergelijking snapte ik al helemaal niet. “Het is toch niet alsof je een vrouw ergens in maakt?” Ik werd uitgelachen. Er waren mensen omheen komen staan, ze wisten dat ik het waarschijnlijk nooit zou begrijpen. “Geef me dan alsjeblieft een voorbeeld,” smeekte ik. “Nou ja, als je dan bijvoorbeeld gewoon voor het doel gewoon staat en de keeper is naar voren gerend en je geeft een klein zetje aan die bal, en hij zit er dan zo in zeg maar.” Dit was dus wat meneer K. Koekoek op YouTube had gezet 9 maanden geleden met als titel Ook lelijke goals tellen.

Ik ging maar weer terug naar YouTube om mooie goals te zoeken. De commentatoren hadden het over “fe-no-me-na-le tref-fer!!!”, “in-druk-wek-kend doelpunt!!” en “ongekende schoon-heid!!!”. Ik voelde het enthousiasme nog niet heel erg. Geen enkele salto kwam voorbij, in totaal vielen zes voetballers op hun rug na een goal, daar was ik dan wel content mee. Verder waren alle esthetisch verantwoorde doelpunten van redelijk veraf. De bal hing soms al in de lucht voor het been van de speler ernaartoe reikte, maar toch soms ook niet. Soms viel de keeper na de goal, soms kon hij z’n evenwicht houden, soms bewoog hij alleen z’n armen. Soms ging de bal in een mooie boog door de lucht en stuiterde hij niet, soms stuiterde hij weer wel. Soms werd er een voorzet gegeven, soms weer niet. Voor mij was dit heel verwarrend.

De conclusie van het onderzoek? Ook al telt een goal, het hoeft nog niet mooi te zijn. Maar je hoeft mij niet meer te vertellen of het nou mooi was of niet, want dat snap ik toch niet.

BioBV-Yavne