Mannen wiens voeten wij kussen #3: Dimitar Berbatov

Fulham… Een club voor mannen als Chris Baird en Steve Sidwell, maar niet voor een voetbalkunstenaar als Dimitar Berbatov. Toch speelt de briljante Bulgaarse aanvaller er, maar zelfs dat kan ons er niet van weerhouden een ode te schrijven aan de sierlijkste der sierlijken.

Ja, hierboven zie je een foto van Dimitar Berbatov in een Manchester United-shirt. En ja, dat is uit protest tegen het feit dat hij nu bij Fulham speelt. Iedereen die mij kent weet dat ik nooit slaap met posters van mijn favoriete voetballer boven mijn bed en dat als we vroeger gingen voetballen en iedereen Zidane of Roberto Carlos wilde zijn ik het liefst gewoon mezelf was, maar dat er één speler is waar ik al jaren idolaat van ben: Dimitar Berbatov. Toen je bij FIFA nog een arena-speler moest kiezen, was dat elk jaar weer Berbatov. Maar iedereen die mij kent weet ook dat ik Fulham, nota bene geleid door Martin Jol, véél te min vind voor deze grandioze speler. In een team van Martin Jol horen elf talentloze Atouba’s met overgewicht te spelen, en niet de grootste voetbalkunstenaar van de afgelopen dertig jaar.

Stel je voor, een wereldberoemde voetballer met een bankrekening ter grootte van Terschelling, op een oud, krakend stoeltje, voorovergebogen zwoegend met een potlood in een klein tekenblok. Lijnen trekkend, schaduwen arcerend, vloekend en gummend, resulterend in een prachtige karikatuur van Tupac Shakur. Ik zie het Cristiano Ronaldo nog niet doen, behalve als hij zichzelf tekent, met extra grote abs. En Lionel Messi zit alleen maar als een puber achter zijn PlayStation. Maar Dimitar Berbatov doet dit wel. En – net als met alle andere dingen die hij doet – hij doet het met stijl. Het is tekenend (haha) voor de grootste kunstenaar in de voetbalwereld, dat hij ook buiten de lijnen kunst creëert. Helaas krijgt hij niet alle lof die hij verdient.

Dimitar Berbatov is geen speler die heel veel fans heeft. Het is geen Messi of Ronaldo, geen Van Persie of Ibrahimovic. Het is een beetje een rare vent, met een eigen kledinglijn, terwijl Rio Ferdinand hem ooit de slechts geklede voetballer ter wereld noemde, en hij wordt constant lui genoemd in de media. Maar er zijn een aantal echte voetbalkenners die met hem weglopen. René van der Gijp heeft Berbatov verschillende malen de hemel in geprezen, Bleacher Report noemde hem de beste spits op aarde en Sir Alex Ferguson weigerde de Bulgaar een flop te noemen bij Manchester. Berbatov is dan ook een type speler waar alleen echte voetbalpuristen ten volste van kunnen genieten. Er is geen enkele speler op aarde die de voetbalsport zo dichtbij kunst brengt als Dimitar Berbatov.

Hij is een ietwat onbegrepen genie. Bij Manchester werd hij nooit de absolute wereldster die hij had willen zijn, hij was nooit echt een onomstreden basisspeler. Ondanks 56 goals en 26 assists in 149 wedstrijden leek hij toch niet het optimale eruit te halen, en kregen spelers als Rooney, Javier Hernández en uiteindelijk ook Danny Welbeck (nog zo’n heerlijke voetballer) vaak de voorkeur boven hem. Toch ben ik ervan overtuigd dat dit genie net als Vincent van Gogh over een jaar of twintig, dertig, alsnog de eer krijgt die hij verdient. Dat zijn kunst dan herontdekt wordt en men er naar kijkt, elkaar aanstoot en zegt: “Dimitar Berbatov was de stijlvolste voetballer aller tijden.”

Want dat is hij, meer nog dan Andrea Pirlo. Hij passt zoals Da Vinci schilderde, hij passeert tegenstanders met de elegantie van een antilope en scoort goals die zo mooi zijn dat volwassen mannen ervan huilen. Zelf is Berbatov er duidelijk over: “Ik wil mooi en elegant voetballen. Dat is hoe ik speel en hoe voetbal hoort te zijn. Ik kijk graag naar spelers die zo voetballen. Je ziet wedstrijden waarin de bal heen en weer vliegt door de lucht en daar krijg ik pijn in m’n nek van. Dat vind ik geen voetbal.” Bam. De totale voetbalfilosofie van Buitenkant Voet in vijf zinnen. Dimitar Berbatov voetbalt als een liefhebber, een purist, een kunstenaar. Hij geeft die heerlijke steekpass niet omdat het zo effectief is, maar omdat het mooi is. En hij zal liever de keeper nog een keer uitkappen voor hij scoort, want dat is leuker om naar te kijken.

Over dertig jaar weten we het. Dan zal iedereen deze voetballende Van Gogh begrijpen, dan zal iedereen snappen dat Berbatov, back in the days, al door had waar het allemaal om draait: schoonheid. Berbatov geeft geen fuck om prijzen, om winnen, of om topscorer worden. Dat is voor aanstellers. Het enige wat hij wil is aantonen dat hij de mooiste voetballer ter wereld is. Dat is zijn missie, en die is jammerlijk genoeg niet aan het slagen. Niet omdat hij het niet goed doet, maar omdat wij, als voetbalsupporters met een gemiddeld IQ van 43 en als een stel gorilla’s tekeergaand op de tribunes, niet slim genoeg zijn om te snappen hoe mooi hij voetbalt. Pas over dertig jaar zullen we het begrijpen. Dan zullen we oude beelden terugkijken en denken: dát was nog eens een voetballer, de mooiste van zijn generatie. Het zal een openbaring zijn.

Een jaar geleden kon Dimitar Berbatov een transfer maken die mooier was dan in de allermooiste voetbaldroom die ik ooit gehad heb: naar Fiorentina. In de stad die één grote tentoonstelling van kunstenaars als Raphael en Michelangelo is, had Berbatov de Renaissance kunnen doen herleven. Hij had een nieuw kunsttijdperk kunnen inleiden in de beroemde Italiaanse stad, en eindelijk weer ergens op handen gedragen kunnen worden zoals vroeger bij Bayer Leverkusen en Tottenham Hotspur. Bovendien kon hij een aanvalsduo vormen met Stevan Jovetic als zijn kunstenaarsleerling, met daarachter een middenveld vol klasse: David Pizarro, Borja Valero en Matías Fernández om precies te zijn. Ik stond op het punt om te verhuizen naar Florence en een seizoenskaart te kopen, maar op het allerlaatste moment stelde Berbatov miljoenen voetballiefhebbers teleur door voor het totale tegenovergestelde van het stijlvolle Fiorentina te kiezen: Fulham.

Fulham heeft zijn ziel verkocht aan Martin Jol, de man die dramatisch slecht transferbeleid voert bij elke club waar hij zit en Ajax opzadelde met Nicolás Lodeiro, Demy de Zeeuw, Jeroen Verhoeven, Mido, Teemu Tainio en misschien wel de allerslechtste Ajacied ooit: Timothée Atouba. Bij de Londense middenmoter deed hij al inspiratieloze aankopen als Sascha Rieter, de stokoude Georgios Karagounis en Ashkan Dejagah. Het is waarschijnlijk de saaiste club van de hele Premier League, een club waar nog nooit mooi voetbal te zien is geweest sinds de oprichting in 1879. Deze ene keer snap ook ik Berbatov niet. Wat voor logica zit er achter om Fulham te verkiezen boven Fiorentina? Ik kan het eigenlijk niet aanzien om hem in dat shirt te zien voetballen. Maar, het is een wonder, Fulham heeft nu met Bryan Ruiz en nieuweling Adel Taarabt wel een voorhoede met drie prachtige voetballers. Ik vind ze alle drie véél te goed voor Fulham, maar wie weet… Misschien geef ik Dimitar Berbatov over dertig jaar wel gelijk.