Voetbal in 2025: FC Fly Emirates tegen Etihad United

Gianfranco Zola

Gianfranco Zola was nog niet zo lang geleden één van de briljantste Italiaanse voetballers ooit. De aanvaller was een Italiaanse meester, die kunstwerken van doelpunten schilderde met zijn voeten. Tegenwoordig is hij manager van de Engelse Championship-club Watford. Maar nog belangrijker, hij is een soort filiaalmanager van een Italiaanse multinational. Zoals je in de plaatselijke McDonald’s of Apple-store een baas hebt rondlopen die de werknemers aanstuurt, zo is Zola dat langs de zijlijn van het voetbalveld. Zola’s baas, Watford-voorzitter Raffaele Riva, is ook maar een poppetje, een stromannetje van een groot internationaal bedrijf. Dit bedrijf handelt niet in vettige hamburgers of strak ontworpen telefoons, maar in voetbal en voetballers.

Watford is namelijk onderdeel van Giampaolo Pozzo’s miljoenen verdienende voetbalimperium, dat ook de Primera División-club Granada CF beheert en dat als moederschip de Italiaanse subtopper Udinese heeft. Pozzo nam Udinese in 1986 over en stuurde scouts de hele wereld over om jonge, veelbelovende talenten in zijn boten en vliegtuigen te proppen en naar Udine te exporteren. De besten mochten lekker meevoetballen bij Udinese, maar het overgrote deel van deze voetballers werd verhuurd. De club had soms ruim honderd contractspelers, binnengebracht van over heel de wereld en vervolgens weer geëxporteerd naar alle uithoeken van Europa. Spelers als Sulley Ali Muntari, Alexis Sánchez, Fabio Quagliarella, Cristian Zapata en David Pizarro filterde Pozzo zo als goudkorrels uit de bakken met waardeloos zand die hij inkocht.

In 2009 kreeg Pozzo een idee. Hij kocht Granada CF in Spanje en dumpte daar alle overbodige spelers die voorlopig nog niet goed genoeg waren voor zijn cluppie, in de hoop dat ze dat een jaar later wel zouden zijn. In 2012 kocht hij met Watford zijn tweede filiaal, in de Engelse Championship. Daar spelen nu negen spelers die overkwamen van Udinese en nog eens twee die werden overgeplaatst vanuit Granada. Een compleet elftal. Watford kocht op eigen kracht maar één speler: Geoffrey Mujangi Bia van Standard Luik. Als die jongen zijn voorlopig mislukte maar ooit veelbelovende carrière nieuw leven in blaast is de kans groot dat hij de komende jaren voor Udinese of Granada uit gaat komen.

Napoli-baas en tevens beroemd filmregisseur Antonio de Laurentiis laat nu weten dat hij met zijn club hetzelfde wil gaan doen als Pozzo. “Ik heb aangegeven dat ik mijn voetbalimperium wil uitbreiden”, zo zei hij het letterlijk. Zo krijgen we dus vestigingen van Napoli in bijvoorbeeld Frankrijk of Duitsland. Misschien met Diego Maradona in de Zola-rol ergens als coach? Energiedrankjes-megabedrijf Red Bull is een ander voetbalimperium, maar dan één die al helemaal niets van voetbalromantiek overlaat. Hun filialen heten gewoon Red Bull Salzburg, Red Bull New York en Red Bull Brasil. Die clubs hebben vrijwel geen eigen identiteit meer. Chelsea-baas Roman Abramovich heeft ook een filiaal, in ons eigen Nederland, namelijk Vitesse. Maar Abramovich is een Rus dus die doet het allemaal op een wat geheimzinnigere manier dan de bazen van Udinese, Napoli en Red Bull.

De vraag is hoe ons voetbalwereldje er in 2025 uitziet. Hoe veel clubs zijn er dan nog over die geen onderdeel zijn van een voetbalimperium? Of zijn er dan gewoon een aantal enorme multinationals met vestigingen over heel de wereld die elkaar bestrijden? Pozzo en De Laurentiis zijn nog enigszins ‘ongevaarlijk’ want niet écht extreem rijk en niet in het bezit van absolute topclubs, maar Abramovich is een ander verhaal. Als ook de sheik El Mansours (Manchester City) en Nasser El Khelaifi’s (Paris Saint-Germain) van deze wereld zich ermee gaan bemoeien kunnen er in no time oppermachtige voetbalimperiums ontstaan waaruit clubs over heel Europa of heel de wereld (zie Red Bull) verspreid honderden voetballers onder contract hebben en van Londen naar Parijs, van Milaan naar Rio vervoeren. FC Fly Emirates en Etihad United zouden weleens in de Champions League-finale van 2025 kunnen staan.

Dit kan een hoop problemen veroorzaken. Wat als Granada dit seizoen net als Udinese de Europa League had bereikt, en die twee teams volgend jaar tegen elkaar kwamen te spelen? En hoe moet je je als trouwe, voor-een-seizoenskaart-krom-liggende supporter voelen als jouw grote liefde plotseling door zo’n imperium wordt opgekocht en alle bij een grotere club mislukte spelers daar gedumpt worden? Je favoriete cluppie is dan niets meer dan een vestiging, een onderdeel van een groter geheel, dat slechts dient als hulpmiddel om de grotere club sterker te maken. Dan heb je misschien wel een levende legende als Gianfranco Zola als coach, maar hoe kun je daar blij mee zijn als je weet dat die daar alleen maar in jouw dug-out zit omdat één of andere miljonair hem vanaf zijn jacht op het Comomeer gebeld heeft om hem op te dragen naar je club te gaan? Nu maar hopen dat Sepp Blatter hier iets aan gaat doen.

Dat wordt waarschijnlijk wachten tot die opgevolgd wordt door iemand anders.